Trong bản đồ ẩm thực thế giới, Thụy Điển nổi tiếng với nhiều món ăn tinh tế như thịt viên Thụy Điển, cá hồi muối, hay bánh quế giòn tan. Thế nhưng, có một món ăn đặc biệt được mệnh danh là “món cá nặng mùi nhất hành tinh”, đó chính là Surströmming. Đây là món cá trích được lên men, đóng hộp và thường xuất hiện trong các bữa ăn truyền thống của người Thụy Điển, đặc biệt là ở vùng ven biển phía Bắc.
Tên gọi Surströmming có nghĩa là “cá trích chua”, mô tả đúng cách chế biến và hương vị của nó. Cá trích được đánh bắt ở vùng biển Baltic vào mùa xuân, sau đó được lên men bằng muối trong nhiều tháng trước khi đóng hộp. Quá trình lên men diễn ra ngay cả khi cá đã được đóng hộp, tạo ra mùi vị vô cùng đặc trưng – thứ khiến Surströmming trở thành một “thử thách ẩm thực” nổi tiếng toàn cầu.
Quá trình chế biến độc đáo
Điểm đặc biệt của Surströmming nằm ở kỹ thuật ướp muối và lên men truyền thống. Cá trích sau khi làm sạch được ngâm trong dung dịch muối loãng để vi khuẩn lên men lactic phát triển. Khác với việc muối mặn để bảo quản, cách làm này giúp cá lên men từ từ, giữ lại hương vị biển và tạo ra mùi hăng đặc trưng.
Sau giai đoạn ủ, cá được đóng vào những lon kim loại. Điều thú vị là quá trình lên men vẫn tiếp tục ngay trong hộp, khiến lon cá thường phồng lên theo thời gian. Chính điều này tạo nên “danh tiếng” cho Surströmming, bởi khi mở nắp, mùi hương cực kỳ nồng nặc lập tức lan tỏa, đủ để khiến nhiều người lần đầu phải “chạy ngay lập tức”.
Tuy vậy, với người Thụy Điển, Surströmming không chỉ là món ăn, mà còn là một phần văn hóa. Họ tin rằng mùi vị mạnh mẽ này chính là hồn cốt của ẩm thực truyền thống, gắn liền với đời sống của ngư dân vùng biển Baltic suốt hàng trăm năm qua.
Cách thưởng thức chuẩn vị Thụy Điển
Người dân địa phương hiếm khi ăn Surströmming trực tiếp từ lon, mà thường kết hợp khéo léo để hài hòa mùi vị. Món cá trích lên men này thường được ăn kèm với bánh mì dẹt mỏng gọi là tunnbröd, khoai tây luộc, hành tây thái lát và đôi khi thêm một chút kem chua. Sự kết hợp này làm dịu bớt vị nồng, mang lại hương vị cân bằng hơn.
Một điều thú vị là người Thụy Điển thường mở hộp Surströmming ngoài trời, bởi mùi hương mạnh có thể ám lâu trong không gian kín. Sau khi vượt qua “cửa ải mùi hương”, nhiều du khách bất ngờ nhận ra rằng hương vị thật sự của món ăn không quá tệ: cá mềm, chua nhẹ, mằn mặn, đậm đà, mang hương vị rất riêng biệt của biển cả.
Surströmming trong văn hóa và du lịch
Ở Thụy Điển, Surströmming không chỉ là món ăn mà còn là một phần của đời sống văn hóa. Mỗi năm, người dân tổ chức những buổi tiệc nhỏ gọi là Surströmmingsskiva – tiệc cá trích lên men, thường diễn ra vào tháng 8 khi mùa cá mới ra lò. Trong những buổi tiệc này, bạn bè, gia đình cùng ngồi ngoài trời, mở hộp Surströmming, uống bia lạnh hoặc snaps (một loại rượu mạnh truyền thống), vừa ăn vừa trò chuyện vui vẻ.
Chính vì nét độc đáo này, Surströmming trở thành trải nghiệm ẩm thực được nhiều du khách tò mò muốn thử khi đến Thụy Điển. Không ít người ban đầu e ngại vì mùi quá nặng, nhưng sau khi tham gia tiệc cá trích, họ lại có ấn tượng khó quên và coi đó là “ký ức Thụy Điển” đáng nhớ nhất trong chuyến đi.
Sự nổi tiếng toàn cầu và thử thách Surströmming
Nhờ mùi hương “khét tiếng”, Surströmming nhiều lần xuất hiện trên truyền thông quốc tế. Trên mạng xã hội và YouTube, không ít thử thách mở hộp Surströmming lan truyền mạnh mẽ. Người tham gia thường bịt mũi, nhăn mặt hoặc bật cười khi phải đối diện với mùi hương. Điều này vô tình biến Surströmming thành “món ăn thử thách” nổi tiếng không kém gì sầu riêng của Đông Nam Á hay mắm tôm của Việt Nam.
Tuy nhiên, người Thụy Điển không coi Surströmming là trò đùa. Với họ, đây là món ăn gắn liền với truyền thống đánh bắt cá, thể hiện sự sáng tạo trong bảo quản thực phẩm và là một phần di sản ẩm thực dân tộc. Chính vì vậy, trải nghiệm Surströmming nên được nhìn nhận bằng sự tôn trọng và tinh thần khám phá văn hóa.
Surströmming không chỉ là một món cá trích lên men có mùi nặng, mà còn là biểu tượng của sự sáng tạo, bản sắc và tinh thần ẩm thực Thụy Điển. Với nhiều du khách, đây là trải nghiệm “khó nhằn” nhưng cũng vô cùng thú vị, vừa thử thách vị giác, vừa mở ra cơ hội hiểu sâu hơn về văn hóa địa phương. Nếu có dịp đặt chân đến Thụy Điển, đừng ngần ngại thử một lần – bởi có thể bạn sẽ tìm thấy sự bất ngờ thú vị sau lớp vỏ “tai tiếng” của món ăn độc đáo này.
Nguồn: Tổng hợp.
