Có những chuyến đi bắt đầu bằng một cảnh đẹp. Cũng có chuyến đi bắt đầu từ mong muốn được đứng ở một nơi có ý nghĩa đặc biệt với đất nước.
Những cột cờ trải dài từ miền núi phía Bắc đến vùng cực Nam là những điểm đến như thế. Có cột cờ nằm trên đỉnh núi giữa cao nguyên đá, có nơi đứng giữa kinh thành xưa, có nơi bên dòng sông từng là giới tuyến chia đôi đất nước. Cũng có những cột cờ nằm giữa một thành phố hiện đại, bên dòng sông đã chứng kiến bao đổi thay.
Đi qua những nơi này, điều đáng nhớ không chỉ là khoảnh khắc đứng dưới lá cờ đỏ sao vàng. Đó còn là cảnh sắc, con người và câu chuyện của từng vùng đất.
1. Cột cờ Lũng Cú – lên miền cực Bắc giữa cao nguyên đá
Có lẽ nhắc đến những cột cờ nổi tiếng nhất Việt Nam, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến Lũng Cú.
Cột cờ nằm trên đỉnh núi Rồng, giữa vùng cao nguyên đá Đồng Văn. Để lên đến nơi, du khách phải đi qua những cung đường núi quanh co rồi tiếp tục chinh phục hàng trăm bậc đá. Từ trên cao nhìn xuống, những dãy núi đá nối tiếp nhau, các bản làng nhỏ nằm lọt giữa thung lũng và hai hồ nước dưới chân núi hiện ra rõ hơn.
Nhưng Lũng Cú không chỉ có một cột cờ giữa núi.
Ngay dưới chân núi Rồng là Lô Lô Chải – ngôi làng của đồng bào Lô Lô và người Mông với những ngôi nhà trình tường, mái ngói âm dương và hàng rào đá. Từ một điểm đến mang ý nghĩa về biên cương, hành trình có thể tiếp tục bằng một buổi đi bộ trong làng, tìm hiểu cách người dân giữ lại kiến trúc, trang phục và đời sống truyền thống.
Lá cờ rộng 54 m² trên đỉnh cột cờ cũng là một chi tiết khiến Lũng Cú trở nên đặc biệt. Con số ấy gợi nhắc đến 54 dân tộc cùng sinh sống trên đất nước Việt Nam.
Vì vậy, nếu đến Lũng Cú, đừng vội xem đây chỉ là một điểm để “check-in cực Bắc”. Hãy dành thêm thời gian cho cung đường, ngôi làng và những câu chuyện của vùng đất nằm dưới lá cờ.
2. Cột cờ Hà Nội – một góc lịch sử giữa lòng Thủ đô
Rời miền đá phía Bắc, một cột cờ khác lại nằm giữa một không gian hoàn toàn khác: Hà Nội.
Cột cờ Hà Nội được xây dựng năm 1812 dưới triều vua Gia Long, nằm trong quần thể Hoàng thành Thăng Long. Đây là một trong những công trình còn khá nguyên vẹn của thành Hà Nội xưa và hiện là điểm nhấn quan trọng trong khu di tích.
Điều thú vị là Cột cờ Hà Nội không đứng tách riêng khỏi lịch sử thành phố. Chung quanh nó là những lớp ký ức của Thăng Long – Hà Nội: Đoan Môn, Điện Kính Thiên, Bắc Môn, khu khảo cổ 18 Hoàng Diệu…
Đặc biệt, ngày 10/10/1954, trong ngày Hà Nội được giải phóng, lá cờ đỏ sao vàng lần đầu tiên tung bay trên đỉnh Cột cờ Hà Nội. Từ đó, công trình này càng mang thêm một dấu mốc quan trọng trong lịch sử Thủ đô.
Một buổi tham quan Cột cờ Hà Nội vì thế có thể bắt đầu từ chính công trình này rồi mở rộng ra cả Hoàng thành. Giữa nhịp sống khá nhanh của trung tâm thành phố, vẫn có một nơi để người ta chậm lại và nhìn Hà Nội từ những lớp lịch sử sâu hơn.
3. Kỳ Đài Huế – nơi lá cờ kể chuyện về một kinh đô xưa
Nếu Cột cờ Hà Nội gắn với Thăng Long thì Kỳ Đài Huế lại thuộc về một không gian rất riêng của Cố đô.
Kỳ Đài nằm trước Kinh thành Huế, là công trình được sử dụng trong nhiều hoạt động của triều Nguyễn. Cấu trúc gồm đài cờ với ba tầng và phần cột cờ phía trên. Trải qua thời gian và những biến động lịch sử, Kỳ Đài đã nhiều lần được sửa chữa, thay đổi.
Có một dấu mốc khiến nơi đây đặc biệt đáng nhớ: ngày 23/8/1945, lá cờ của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa lần đầu tiên tung bay trên Kỳ Đài Huế, đánh dấu một bước chuyển lớn trong lịch sử vùng đất cố đô.
Ngày nay, khi đứng ở khu vực Kỳ Đài, câu chuyện không chỉ nằm trên thân cột cờ. Xung quanh là Kinh thành, những bức tường cổ, Đại Nội và dòng người đang khám phá Huế.
Đây là nơi rất hợp để đi chậm. Tham quan Kỳ Đài rồi tiếp tục vào Đại Nội, ghé những công trình còn lại của kinh thành, sau đó dành buổi chiều cho một vòng thành phố. Cột cờ khi ấy trở thành một phần của câu chuyện Huế, thay vì một điểm đến đứng riêng.
4. Cột cờ Hiền Lương – đứng bên dòng sông từng chia đôi đất nước
Có những nơi chỉ cần đứng yên một lúc cũng đủ khiến người ta nghĩ nhiều.
Cột cờ Hiền Lương nằm bên sông Bến Hải, trong Khu di tích Đôi bờ Hiền Lương – Bến Hải của Quảng Trị. Nơi đây gắn với vĩ tuyến 17 và những năm đất nước tạm thời bị chia cắt sau Hiệp định Genève năm 1954.
Ngày ấy, lá cờ trên Kỳ đài Hiền Lương không đơn giản chỉ là một biểu tượng. Nó hiện diện giữa một vùng đất mà hai miền Bắc – Nam bị ngăn cách, trở thành hình ảnh gắn với ý chí, niềm tin và khát vọng thống nhất.
Đến Hiền Lương hôm nay, hành trình nên bắt đầu bằng việc đi qua khu di tích, nhìn dòng Bến Hải và cây cầu lịch sử, rồi mới đến cột cờ.
Có thể cảnh vật hiện tại rất bình yên. Dòng sông vẫn chảy, cây cầu vẫn nằm đó, cây cối hai bên bờ đã xanh trở lại. Chính sự bình yên ấy khiến người ta càng dễ hình dung giá trị của những năm tháng đất nước đã đi qua.
Nếu Lũng Cú gợi cảm giác về biên cương và những cung đường vùng cao thì Hiền Lương lại đưa người ta đến gần hơn với một phần lịch sử của thế kỷ XX.
5. Cột cờ Phai Vệ – nhìn Lạng Sơn từ một ngọn núi giữa thành phố
Không phải cột cờ nào cũng nằm ở một nơi thật xa.
Ngay giữa thành phố Lạng Sơn có núi Phai Vệ, một ngọn núi đá nằm bên sông Kỳ Cùng. Trên đỉnh núi là cột cờ được xây dựng năm 2014, trở thành một điểm đến quen thuộc khi khám phá thành phố.
Điểm thú vị nhất của Phai Vệ có lẽ là cảm giác khi nhìn xuống thành phố.
Sau những bậc đường lên núi, trước mắt mở ra Lạng Sơn với nhà cửa, đường phố và dòng Kỳ Cùng. Một bên là không gian đô thị, một bên là ngọn núi mang trong mình dấu tích lịch sử.
Phai Vệ cũng không chỉ có giá trị về cảnh quan. Núi từng là nơi trú ẩn của bộ đội và người dân trong những năm chiến tranh; các hang Phai Vệ còn lưu giữ dấu tích khảo cổ có niên đại hàng nghìn năm.
Vì thế, một chuyến lên cột cờ Phai Vệ có thể kết hợp với việc khám phá những địa danh khác của Xứ Lạng như Tam Thanh, Nhị Thanh, núi Tô Thị hay những khu phố cũ.
6. Cột cờ Nam Định – tìm dấu xưa của thành Nam
Ở Nam Định, Cột cờ cũng là một phần của câu chuyện về một vùng đất từng giữ vị trí quan trọng trong lịch sử.
Công trình nằm trong khu vực thành Nam xưa, mang kiến trúc cột cờ thời Nguyễn. So với Lũng Cú hay Phai Vệ, nơi đây không có những cung đường núi để chinh phục. Cái thú vị nằm ở việc tìm lại dấu tích của một đô thị thành lũy xưa giữa một thành phố đã có nhiều thay đổi.
Đây cũng là kiểu điểm đến hợp với những chuyến đi không quá vội. Sau khi tìm hiểu Cột cờ Nam Định, có thể tiếp tục khám phá các di tích, nhà thờ, phố cũ và thưởng thức những món ăn đặc trưng của vùng đất Nam Định.
Một cột cờ, một thành phố và một lớp lịch sử khác – đủ để hành trình có thêm một sắc thái riêng.
7. Cột cờ Thủ Ngữ – câu chuyện của Sài Gòn bên sông
Xuôi về phương Nam, Cột cờ Thủ Ngữ lại mở ra một câu chuyện hoàn toàn khác.
Công trình được xây dựng vào năm 1865 tại khu vực ngã ba rạch Bến Nghé và sông Sài Gòn, gắn với hoạt động của cảng Sài Gòn xưa. Ban đầu, đây là một cột tín hiệu phục vụ việc điều hành tàu thuyền ra vào cảng.
Đặt Cột cờ Thủ Ngữ bên cạnh những cột cờ trên núi cao hay giữa các khu thành cổ, sẽ thấy mỗi nơi có một đời sống riêng.
Ở đây là câu chuyện của sông nước, tàu bè, thương cảng và quá trình Sài Gòn trở thành một đô thị lớn. Đứng gần Cột cờ Thủ Ngữ, có thể tiếp tục đi dọc khu vực trung tâm, ghé Bến Bạch Đằng, Nhà Rồng và nhìn thành phố từ phía sông.
Một buổi chiều như vậy có thể không cần quá nhiều điểm đến. Chỉ cần đi bộ chậm rãi, nhìn những công trình cũ nằm cạnh các tòa nhà hiện đại, cũng đủ thấy Sài Gòn đã thay đổi như thế nào qua thời gian.
8. Cột cờ Mũi Cà Mau – về nơi cuối trời Nam
Nếu Lũng Cú là điểm đến gợi nhắc về cực Bắc thì Mũi Cà Mau lại đưa hành trình xuống tận cực Nam.
Cột cờ tại Mũi Cà Mau được xây dựng theo kiến trúc mô phỏng Cột cờ Hà Nội, nằm giữa không gian rộng lớn của rừng ngập mặn và biển. Từ khu vực cột cờ có thể quan sát cảnh quan rừng đước, biển Đông, bãi bồi và vùng đất Đất Mũi.
Điểm đặc biệt của nơi này không nằm ở việc cột cờ giống một công trình nổi tiếng ở Hà Nội, mà ở cách nó hiện diện giữa một vùng đất rất khác.
Đó là Cà Mau của những con nước, rừng đước, bãi bồi và những món ăn đậm vị miền Tây. Sau khi tham quan cột cờ, hành trình có thể tiếp tục với Mốc tọa độ Quốc gia GPS 0001, rừng ngập mặn và các tuyến khám phá Đất Mũi. Khu du lịch Mũi Cà Mau hiện cũng phát triển các tuyến tham quan xuyên rừng để du khách hiểu hơn về hệ sinh thái đặc trưng nơi đây.
Từ một lá cờ nhìn ra biển, chuyến đi kết thúc ở một vùng đất mà thiên nhiên vẫn đang từng ngày bồi đắp thêm vào hình hài của Tổ quốc.
Đi qua những cột cờ, nhìn thấy một Việt Nam rất khác
Điểm thú vị của hành trình này là càng đi xa, cảnh vật và câu chuyện phía sau mỗi cột cờ lại càng thay đổi.
Ở Lũng Cú là những cung đường quanh co giữa cao nguyên đá, những ngôi nhà trình tường và bản làng của người Lô Lô. Ở Hà Nội là nhịp sống của một thành phố hiện đại nằm bên những công trình đã đi qua hàng trăm năm lịch sử. Xuôi về Huế, cột cờ lại nằm giữa không gian thành quách, lăng tẩm và những dấu tích của một triều đại.
Đến Hiền Lương, câu chuyện chuyển sang một khoảng thời gian nhiều mất mát của đất nước. Rồi từ Xứ Lạng đến Nam Định, từ Sài Gòn xuống Cà Mau, mỗi điểm dừng lại mở ra một vùng văn hóa khác: có núi rừng, có sông nước, có phố thị, có biển và những vùng đất vẫn giữ được nhiều nét sinh hoạt truyền thống.
Vì thế, nếu có dịp thực hiện những hành trình này, đừng chỉ dành thời gian cho riêng cột cờ. Hãy để ý cả những gì nằm xung quanh nó. Một khu chợ, một con phố cũ, một món ăn địa phương, một ngôi nhà, một câu chuyện được người dân kể lại… đôi khi lại là thứ khiến chuyến đi ở lại lâu hơn trong ký ức.
Có thể kết hợp cột cờ với những hành trình khám phá nào?
Không nhất thiết phải đi riêng từng cột cờ. Nhiều nơi nằm trên những cung đường đã có sẵn nhiều điểm tham quan thú vị, nên hoàn toàn có thể đưa cột cờ vào lịch trình như một điểm dừng.
Khám phá vùng cao phía Bắc
Cột cờ Lũng Cú có thể kết hợp với Lô Lô Chải, Đồng Văn, Sủng Là, Phố Cáo, Mèo Vạc. Đây là hành trình dành cho những ai muốn đi nhiều hơn một điểm ngắm cảnh, từ cao nguyên đá đến bản làng và đời sống của đồng bào vùng cao.
Nếu xuất phát từ Hà Nội, có thể dành vài ngày để đi theo cung đường Đông Bắc thay vì cố gắng đi thật nhanh. Những đoạn đường đèo, thời gian dừng chụp ảnh và những buổi tối ở homestay đều là một phần của trải nghiệm.
Tìm lại dấu tích lịch sử ở miền Trung
Một hành trình khác có thể nối Huế – Kỳ Đài – Quảng Trị – Hiền Lương – Bến Hải.
Điểm thú vị của cung đường này là cảnh sắc thay đổi không quá đột ngột nhưng câu chuyện lịch sử phía sau mỗi nơi lại rất khác. Từ không gian cố đô đến những địa danh gắn với chiến tranh và ngày đất nước thống nhất.
Từ thành phố về miền cực Nam
Ở phía Nam, có thể kết hợp Cột cờ Thủ Ngữ – trung tâm TP.HCM – Cà Mau – Đất Mũi.
Hành trình bắt đầu từ một đô thị bên sông, đi qua những vùng đất miền Tây rồi kết thúc giữa rừng ngập mặn và biển. Cảm giác của chuyến đi cũng vì thế mà thay đổi từng chặng.
Một chuyến đi đáng nhớ không chỉ nằm ở nơi mình đến
Có người muốn một lần đứng ở Lũng Cú giữa cao nguyên đá, có người thích những công trình cổ ở Hà Nội và Huế, cũng có người muốn tìm hiểu câu chuyện Hiền Lương – Bến Hải hay đi thật xa đến tận Đất Mũi. Mỗi cột cờ mang một câu chuyện riêng, gắn với lịch sử, văn hóa và cảnh sắc của vùng đất nơi nó hiện diện.
Vì thế, khám phá những cột cờ cũng là một cách để đi qua nhiều miền đất của Việt Nam, từ núi cao, đồng bằng đến biển trời phương Nam. Không chỉ để check-in, mỗi điểm dừng còn giúp chuyến đi có thêm một câu chuyện để nhớ.
